Obezite genetik midir? Kimler obez olma riski taşır?
Obezitenin ortaya çıkması için bir çok faktörün bir araya gelmesi lazım. Annenin kendi kilosu yüksekse, annenin hamilelik esnasında insülin direnci yüksekse, bebek doğumdan önce aşırı kilo alarak 4000 gramdan daha fazla doğum ağırlığıyla dünyaya geldiyse, obezite olma riskini iki kat artırıyor. Genetik faktörlerden de etkileniyor.
Obeziteyle ilişkili 20’nin üzerinde gen bulunmuş. İştah mekanizması, beslenme ve kalori yakımı, birçok protein, enzim, mekanizma üzerinden ilerliyor. Bunlardan en sık konuşulanı leptin, açlık hormonu mekanizmasıdır. Leptin, beyine tokluk sinyali gönderen hormondur. Obezlerde genellikle leptin hormonunun beyine tokluk sinyalini gönderen mekanizmasının bozuk olduğu görülmüş.
Diğer yapılan kobay deneyleri üzerinden gitmek gerekirse, iştah düzenleyen ve metabolizmayı düzenleyen bir genin bozulduğu fare ile başka bir fare aynı ölçülerde aynı yemi yediğinde aralarında neredeyse iki katı kilo farkı oluyor. Bu şu anlama geliyor; halk arasında sıkça söylenen “Sık sık az az yeyin kilonuzu korumaya çalışın” lafı genetik bozukluğu olanlarda, obeziteye yatkınlığı olanlarda işe yaramıyor. Obezite cerrahisinin sıklaşmasının sebeplerinden bir tanesi de vücut kitle indeksi arttığı zaman diyetten fayda görme oranı çok düşük. Bilimsel yayınlarda da bu oran yüzde üç olarak belirlendi. Yüzde doksan yedi oranında diyet başarısızlığı oluyor.
